Gdzie docieramy

Afryka

ETIOPIA, dawniej zwana Abisynią, leży we wschodniej części Afryki, a jej stolicą jest Addis Abeba. W IV wieku przyjęła chrześcijaństwo i kultywuje tę religię do dziś. Jest jedynym krajem afrykańskim, który pominąwszy krótkie okresy obcych inwazji, zachował niepodległość przez ponad dwa tysiące lat. Od 1991 roku państwo jest demokratyczno-ludową republiką.
Etiopia jest jednym z najbiedniejszych państw świata. Klęski żywiołowe, anachroniczne metody uprawy roli, wzrastająca liczba ludności oraz postępująca degradacja środowiska naturalnego nie sprzyjają wyjściu z kryzysu gospodarczego. Inne problemy to trudności komunikacyjne oraz konflikty międzyplemienne.
W Europie nadal głęboko zakorzeniony jest mit, że w Etiopii panuje wciąż trudny do opisania powszechny głód. Dziś w niektórych miejscach kraju możemy spotkać głodnych, niedożywionych ludzi i wielu żebraków, ale stereotypowy obrazek wygłodniałych dzieci z opuchłymi brzuchami, powstały w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, to koszmar przeszłości.

GHANA leży w Afryce Zachodniej. Uzyskała niepodległość w 1957 roku, a swą nazwę zaczerpnęła od średniowiecznego państwa w dorzeczu górnego biegu Nigru i Senegalu, co miało przypominać stare tradycje afrykańskiej państwowości. Kraj zamieszkuje niecałe 20 milionów ludzi.
W połowie XX wieku Ghana była najbogatszym krajem Afryki Zachodniej. Swą pozycję zawdzięczała przede wszystkim bogactwom naturalnym. Spadek cen surowców oraz błędna polityka gospodarcza po uzyskaniu niepodległości sprawiły, że kraj popadł w długoletni kryzys gospodarczy i polityczny. Dopiero w latach 90. w wyniku podjętych reform nastąpiła pewna poprawa sytuacji.
Ghana to jeden z najlepiej rozwiniętych krajów na południe od Sahary, w którym notuje się jeden z najniższych wskaźników analfabetyzmu. Wzrasta jednak przestępczość, korupcja, a także liczba osób chorych na AIDS. Następuje migracja ludności do miast, w wyniku czego powstają dzielnice biedy i głodu.

KENIA leży w Afryce Wschodniej, jej stolicą jest Nairobi, a liczbę mieszkańców szacuje się na ponad 30 milionów. Od 1895 roku kraj był kolonią brytyjską, niepodległość uzyskał w 1963 roku. W okresie postkolonialnym Kenia zachowała pro-zachodnią politykę i względnie liberalną politykę gospodarczą.
Kraj charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem religijnym i etnicznym, niskim stopniem analfabetyzmu oraz wysoką średnią wieku, mimo że około 15 % społeczeństwa jest nosicielami wirusa HIV.
Z powodu w miarę dobrej sytuacji gospodarczej, Kenia przyciąga uchodźców z krajów sąsiednich, co doprowadziło do powstania stref ogromnej biedy w miastach. Polityka rządzących przyczyniła się do kryzysu gospodarki oraz ogromnego zadłużenia kraju.

MALAWI leży w południowo-wschodniej części Afryki. Swą nazwę zaczerpnęło od jeziora, które zajmuje blisko jedną trzecią powierzchni kraju. Stolicą państwa jest Lilongwe, a liczba mieszkańców sięga 10 milionów.
W latach 1891-1964 Malawi było kolonią brytyjską, a po odzyskaniu niepodległości zostało członkiem Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
Malawi jest jednym z najbiedniejszych, a jednocześnie najgęściej zaludnionych krajów świata. Średnia długość życia jest jedną z najniższych na świecie (37 lat). Ponad połowa ludności nie umie czytać i pisać, a ponad 30 % jest zarażona wirusem HIV.

SIERRA LEONE leży na wybrzeżu Afryki Zachodniej. Kraj uzyskał niepodległość w 1961 roku, jego stolicą jest Freetown
Państwo zamieszkuje ponad 5 milionów osób, które wywodzą się z 18 plemion. Ich liczba i zróżnicowanie wpływa na politykę wewnętrzną kraju. W 1992 r. w Sierra Leone doszło do przewrotu wojskowego, w wyniku którego została zawieszona konstytucja i przez całe lata 90. panował chaos: rządziły zbrojne bandy, kontrolujące poszczególne prowincje. W ostatnich latach zawarto porozumienie pokojowe.
Sierra Leone posiada złoża diamentów, rud tytanu, boksyt i złoto, lecz przez wiele lat wojen nie czerpało korzyści z tych surowców. Wojna pochłonęła dziesiątki tysięcy ofiar, a jedna trzecia ludności uciekła z kraju. Ponad 75 % mieszkańców nie umie pisać ani czytać, tyle samo żyje poniżej granicy ubóstwa. W chwili obecnej Sierra Leone uważane jest za najbiedniejsze państwo świata.

TANZANIA obejmuje swoim zasięgiem środkową część Afryki Wschodniej oraz położone na Ocenie Indyjskim wyspy: Zanzibar, Pembę i Mafię. Kraj zamieszkuje prawie 30 milionów ludzi. Stolicą konstytucyjną jest Dar es-Salaam, ale siedziba rządu mieści się w Dodomie.
Tanzania uważana jest za jeden z pięciu najbiedniejszych krajów świata. Dużym problemem jest analfabetyzm, który dotyczy blisko 60 % ludności. Brakuje infrastruktury medycznej, notuje się bardzo wysoka śmiertelność niemowląt. Średnia długość życia mieszkańca należy do najkrótszych na świecie (41 lat dla mężczyzn i 45 lat dla kobiet). Głównymi przyczynami zgonów są malaria, gruźlica, AIDS, a także bilharcjoza, śpiączka i cholera.

UGANDA to kraj Afryki Wschodniej. W latach 1891-1896 tereny dzisiejszej Ugandy kontrolowała Wielka Brytania. W 1962 roku państwo uzyskało niepodległość, a po zamachu stanu w 1971 roku do władzy doszedł pułkownik Idi Amin. Przez blisko 20 lat kraj nękała wojna domowa, która doprowadziła do upadku gospodarki i struktur państwowych. W 1994 roku odbyły się pierwsze po wojnie wybory parlamentarne.
W Ugandzie występują bardzo żyzne gleby, uprawia się tu m.in. kawę, która jest głównym produktem eksportowanym do Europy. Krajowy przemysł praktycznie nie istnieje. Większość mieszkańców żyje na granicy ubóstwa. Analfabetyzm dotyczy 30 % ludności, a średnia długość życia wynosi 45 lat.

ZAMBIA leży w centralnej części Afryki Południowej. Niepodległość uzyskała w 1964 roku. Liczba jej mieszkańców sięga 10 milionów, a stolicą kraju jest Lusaka.
Zambia posiada bogate złoża miedzi, węgla i złota. Kraj odznacza się wysokim stopniem zurbanizowania, natomiast rolnictwo nie jest silnie rozwinięte, głównie z powodu niskiej jakości gleb.
Społeczeństwo zambijskie – jak na warunki afrykańskie – jest dobrze wykształcone. Pracuje jednak tylko 37 % ludności. Epidemia AIDS dotknęła ponad 15 % mieszkańców kraju. Średnia długość życia wynosi zaledwie 45 lat.

Republika ZIMBABWE dawniej zwana Rodezją to państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Językiem urzędowym jest język angielski.
Tereny obecnego Zimbabwe były zasiedlone już w odległej przeszłości przez najstarszych mieszkańców południowej Afryki – Buszmenów, którzy przybyli tu prawdopodobnie w I tysiącleciu przed Chrystusem
W okresie kolonializmu i późniejszych rządów europejczyków był to jeden z najlepiej rozwiniętych gospodarczo krajów Afryki. Obecnie od 30 lat Zimbabwe rządzi twardą ręką 86 letni już Robert Mugabe.

Ameryka Południowa

BRAZYLIA leży nad Oceanem Atlantyckim. Pod względem powierzchni i liczby ludności jest największym krajem Ameryki Południowej i piątym krajem na świecie. Nazwa Brazylii pochodzi od eksportowanego stąd drewna zwanego brasie.
Przed inwazją europejską obszar dzisiejszej Brazylii zamieszkiwali Indianie, którzy nie wykształcili organizacji państwowych. Od około 1530 roku Portugalczycy rozpoczęli kolonizację tego obszaru. Długo utrzymywali panowanie nad kolonią, w wyniku czego obecna Brazylia jako jedyny kraj w Ameryce Południowej reprezentuje język i kulturę portugalską.
Podobnie jak inne kraje Ameryki Południowej, również Brazylia weszła w okres szybkiej urbanizacji. Kryzys rolnictwa oraz wyższy poziom życia w miastach spowodował gwałtowny odpływ ludności ze wsi, głównie do dużych miast. Napływ ludności do miasta przewyższa możliwości racjonalnego zatrudnienia, co powoduje wzrost udziału ludności miejskiej bez określonego źródła utrzymania. Ta bezrobotna masa ludności sprzyja formowaniu się wokół miast rozległych dzielnic nędzy, tzw. favelas.

PERU jest największym pod względem powierzchni i drugim, co do liczby mieszkańców, krajem andyjskim Ameryki Południowej. Liczy 25 milionów mieszkańców, a jego stolicą jest Lima.
Peru obecnie cechuje najniższy poziom życia wśród państw Ameryki Południowej. Występują tu wielkie kontrasty społeczne i gospodarcze. Ponad 70 % ludności wiejskiej żyje poniżej granicy ubóstwa, a w miastach powstają strefy nędzy.
W latach 80. na terenie kraju działały terrorystyczne oddziały partyzantki Świetlistego Szlaku. Peru jest jednym z głównych producentów narkotyków na świecie. Gospodarka od lat jest w stanie kryzysu, a rządzący państwem nie są w stanie tej sytuacji poprawić.

Europa i Azja

LITWA, ze stolicą w Wilnie, od południa graniczy z Polską. Łączą nas bogate tradycje historyczne i kulturowe. Po zawarciu unii personalnej z Polską w 1385 roku, a następnie jako Wielkie Księstwo Litewskie, aż do zaborów, Litwa była połączona z Koroną. Po I wojnie światowej w 1918 roku powstała Republika Litwy, która istniała do 1940 roku., kiedy to weszła w skład ZSRR. Proklamowała swą suwerenność od Rosji w 1989 roku.
Po zerwaniu dawnych więzi gospodarczych kraj przeżywał trudności, związane m.in. z koniecznością szukania nowych rynków zbytu oraz uniezależnienia się od rosyjskich dostaw ropy naftowej, gazu ziemnego i paliwa jądrowego.
Od 2004 roku Litwa jest członkiem Unii Europejskiej. Kraj zamieszkuje ponad 3,5 miliona ludzi. W ostatnich latach notuje się spadek urodzeń oraz odpływ stosunkowo młodej ludności za granicę.

UKRAINA proklamowała niepodległość w 1991 roku, po rozpadzie Związku Radzieckiego. Od tego czasu jest republiką parlamentarną. Posiada liczne bogactwa naturalne i stosunkowo wykształcone społeczeństwo. Kraj zamieszkuje ponad 52 miliony ludzi, z czego sami Ukraińcy stanowią 77 % populacji.
Po upadku ZSRR Ukraina odziedziczyła większość problemów byłego bloku komunistycznego. W gospodarce dominował nieefektywny przemysł ciężki. Obecnie państwo jest w fazie gospodarczego wzrostu, boryka się jednak m.in. z problemem zorganizowanej przestępczości i korupcji.
W 2004 roku na Ukrainie miała miejsce tzw. Pomarańczowa rewolucja, podczas której opozycja dążyła do demokratyzacji kraju. Polska aktywnie poparła te dążenia.

ROSJA, ze stolicą w Moskwie, od 1991 roku jest suwerennym państwem, wydzielonym z byłego Związku Radzieckiego. Rosja jest największym powierzchniowo krajem świata. Pod względem liczby ludności, którą szacuje się na 150 milionów, zajmuje siódme miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii i Pakistanie).
Kraj boryka się z wieloma problemami, min. z dużą niestabilnością gospodarczą i korupcją. Odnotowuje się niski przyrost naturalny, deficyt środków medycznych i lekarstw. Wiele regionów Rosji uległo skażeniom chemicznym, inne cechuje podwyższona radioaktywność.
Liczba aborcji przeszło dwukrotnie przekracza liczbę porodów. Mieszkańcom kraju brakuje nadziei na przyszłość, często są ofiarami alkoholizmu oraz innych nałogów.